Belgambu: “Structurele oplossing nodig”

Twee wetsvoorstellen willen fiscale voordelen voor bijkomende prestaties van brandweerlieden en vrijwillige ambulanciers uitbreiden. Belgambu erkent de bezorgdheid over beschikbaarheid, maar vreest dat het binnen de DGH/112 een groter ongelijk speelveld en een verdringing van reguliere tewerkstelling zal veroorzaken.

Wetsvoorstel DOC 56 1423/001 wil de fiscale vrijstelling voor vrijwillige brandweerlieden uitbreiden naar bijkomende uren van beroepsbrandweerlieden. DOC 56 1501/001 wil het basisbedrag van de vrijstelling voor onder meer vrijwillige ambulanciers met 5.210 euro verhogen. Na indexering zou het plafond daardoor stijgen van momenteel 7.720 euro naar ongeveer 18.000 euro per jaar. Belgambu vraagt om de gevolgen voor de dringende geneeskundige hulpverlening (DGH) afzonderlijk te onderzoeken.

Onafhankelijke ziekenwagendiensten werken met arbeidsovereenkomsten volgens PC 330.04 en betalen de volledige sociale bijdragen. Hulpverleningszones ontvangen daarnaast financiering van bijvoorbeeld steden, gemeenten of provincies. Wanneer aanvullende prestaties voor dezelfde 112-opdracht fiscaal en sociaal gunstiger worden vergoed, wordt het moeilijker voor onafhankelijke spelers om medewerkers met een arbeidsovereenkomst aan te trekken en te behouden, want zij beschikken niet over deze bijkomende financieringsbronnen.

Vrijwilligers en semi-agorale medewerkers blijven wel absoluut nodig. Hun inzet hoort een sterke professionele personeelsbasis aan te vullen bij onder meer pieken, ziekte, verlof en opleiding. Ze mag geen parallel arbeidsmodel worden dat reguliere banen wegdrukt of de uitbouw van stabiele teams afremt.

Publieke middelen en sociale zekerheid

De 112-hulpverlening wordt met publieke middelen gefinancierd. Bij reguliere tewerkstelling vloeit een deel via sociale bijdragen terug naar het systeem dat de hulpverlening draagt. DOC 56 1501/001 neemt het verhoogde plafond van flexi-jobs als referentie, zonder de werkgeversbijdrage van 28 procent over te nemen. Voor Belgambu is alleen het fiscaal gunstige plafond kopiëren maatschappelijk niet duurzaam.

De organisatie vraagt niet om bestaande rechten af te nemen. Het huidige plafond kan behouden blijven. Voor het bijkomende deel kan de wetgever het volledige flexi-jobkader onderzoeken, inclusief de voorwaarden, registratie van prestaties en werkgeversbijdrage.

Meer instroom boven extra uren

Dezelfde groep fiscaal aanmoedigen om meer uren te presteren, creëert geen nieuwe instroom. Het verhoogt wel het risico op cumulatie, vermoeidheid en verminderde alertheid. Binnen de DGH/112 raakt dat aan patiënt- en rijveiligheid. Belgambu vraagt daarom duidelijke grenzen rond rust en opeenvolgende prestaties, ongeacht het statuut of het aantal werkgevers.

De structurele hefbomen liggen bij voldoende opleidingsplaatsen, een toegankelijke opleiding en perspectief op duurzame tewerkstelling. Belgambu ziet onder meer potentieel bij ongeveer 450 ambulanciers niet-dringend patiëntenvervoer die willen doorstromen: ongeveer 250 in Vlaanderen en 200 in Wallonië.

Belgambu kan DOC 56 1423/001 en DOC 56 1501/001 in hun huidige vorm niet steunen. De organisatie vraagt om de impact van beide voorstellen op de DGH/112 grondig te onderzoeken. Bij DOC 56 1423/001 moet daarbij ook het kosteneffect op de 112-keten expliciet worden meegewogen. PACT 112 biedt een alternatief vertrekpunt: eerst investeren in een stevige personeelsbasis, met aanvullende inzet binnen afspraken over rust, opleiding en kwaliteit.